Για μια συνολική επαναστατική τομή

Η στρατηγική της κομμουνιστικής χειραφέτησης να γονιμοποιεί τα άμεσα προγράμματα πάλης

Αρχίζουν και συγκροτούνται ρεύματα, τάσεις και αναζητήσεις μέσα στη «βαθιά» εργατική τάξη που προσεγγίζουν το σχέδιο της συνολικής ανατροπής, του επαναστατικού μετασχηματισμού της «εν σήψη» καπιταλιστικής κοινωνίας, της στρατηγικής ενός κοινωνικού μοντέλου κατάργησης των ιδιοκτητών (και σφετεριστών) του πλούτου, της εργατικής δημοκρατίας στην πορεία προς την κομμουνιστική χειραφέτηση.

Εδώ ακριβώς απαιτείται η πιο τολμηρή παρέμβαση, γιατί εδώ υπάρχει και η πιο μεγάλη υστέρηση. Εδώ ακριβώς είναι που «στρίβουν το βλέμμα» οι δυνάμεις της κυρίαρχης Αριστεράς, είτε με τακτικίστικα σχέδια ενότητας (και κοινοβουλευτικής κυρίως αξιοποίησης) σε αυτό που τώρα μπορούμε να κάνουμε, είτε με αμυντική θωράκιση ενός κλειστού και περιφρουρημένου κόμματος. Τι καταστροφικές διαγνώσεις αλήθεια...

Τα ερωτήματα βέβαια που πρέπει να απαντήσουμε δεν είναι συνηθισμένα, ούτε λύνονται με αντιγραφή αντίστοιχων απαντήσεων του παρελθόντος ή με ένα θεωρητικό σχολαστικισμό μιας πολιτικά ορθής απάντησης για τον σύγχρονο κομμουνιστικό φορέα.

Απαιτούν όμως μια τολμηρή προσέγγιση και απάντηση (μέσα από τη συλλογική συζήτηση) και τις εμπειρίες τώρα! Αύριο θα είναι πολύ αργά! Για να μπορέσει το ΝΑΡ (και ευρύτερα η αντικαπιταλιστική – κομμουνιστική Αριστερά) να ανταποκριθεί σε αυτό το πολιτικό και οργανωτικό κάλεσμα πρέπει να αλλάξει(-ουν) τον εαυτό του. Αλλιώς θα παραμείνουμε σε σωστές διαπιστώσεις και προσεγγίσεις με μικρή όμως συνεισφορά στην πρακτική υλοποίηση αυτών που αποφασίζουμε.

Video από την εκδήλωση για την εργατική τάξη, 7/3 ΑΣΟΕΕ

Εισηγητική ομιλία στην εκδήλωση για την σύγχρονη εργατική τάξη, ΑΣΟΕΕ, 7 Μάρτη

Ομιλία του σ. Βασίλη Μηνακάκη στην εκδήλωση για την σύγχρονη εργατική τάξη.

Το Κείμενο Εργασίας του ΝΑΡ για το υποκείμενο της αντικαπιταλιστικής πάλης και της κομουνιστικής απελευθέρωσης τοποθετείται με σαφήνεια και εξαρχής απέναντι στο ζήτημα της εργατικής τάξης. Την αντιμετωπίζει ως κοινωνική ατμομηχανή της επανάστασης, ως τη βασική δύναμη αλλαγής της κοινωνίας. Με αυτή την έννοια, τοποθετεί τα ζητήματα που την αφορούν στο κέντρο της συζήτησης για το επαναστατικό υποκείμενο της εποχής μας.

Γιατί αντιμετωπίζουμε έτσι την εργατική τάξη; Γιατί της δίνουμνε τέτοιο ρόλο στην πολιτική μας; Μόνο γιατί είναι η πιο πολυπληθής κοινωνική ομάδα στον πλανήτη και ιδιαίτερα στον αναπτυγμένο καπιταλιστικό κόσμο; Ή γιατί είναι η ομάδα που υποφέρει πιο πολύ από τις συνέπειες της κρίσης και της αντιδραστικής στρατηγικής για την υπέρβασή της; Είναι κι αυτοί, κυρίως όμως δεν είναι αυτοί οι λόγοι που την αντιμετωπίζουμε ως τον βασικό κοινωνικό κινητήρα της επαναστατικής πάλης. Κυρίως είναι τρεις ποιοτικοί λόγοι, τρία ποιοτικά στοιχεία.

ΠΡΩΤΑ ΑΠ' ΟΛΑ, η εργατική τάξη συγκροτείται ως η άλλη πλευρά της σχέσης κεφάλαιο, του δίπολου κεφάλαιο-εργασία. Συγκροτείται πάνω στο θεμελιακό, το ειδοποιό χαρακτηριστικό του κεφαλαιοκρατικού τρόπο παραγωγής: την εκμετάλλευση απλήρωτης δουλειάς, την απόσπαση υπεραξίας, την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής. Χωρίς αυτά τα στοιχεία δεν υπάρχει καπιταλισμός. Από εδώ προκύπτουν δύο συμπεράσματα: πρώτον, ότι η εργατική τάξη και η πάλη της σχετίζεται με τον πυρήνα του καπιταλιστικού συστήματος ως τέτοιου και δεύτερον ότι εκ φύσεως υπάρχει και συγκροτείται ως τάξη-αντίπαλος της αστικής, της άλλης κοινωνικής ομάδας που συνδέεται με την καρδιά του συστήματος. Από αυτή την άποψη, όποιοι υποστηρίζουν ότι η εργατική τάξη έπαψε να υπάρχει ή την αντικαθιστούν με το ακαθόριστο «πλήθος» δεν εξορμούν άδολα από το έδαφος μιας αυστηρά κοινωνιολογικής ανάλυσης. Επιδιώκουν η σκέψη να κάνει και το επόμενο λογικοφανές βήμα: αφού δεν υπάρχει εργατική τάξη, άρα η κοινωνία δεν είναι ανταγωνιστική, είναι μια κοινωνία συνύπαρξης των κοινωνικών συντελεστών της παραγωγής, κι επομένως για να προοδεύσει πρέπει αυτοί να συνεννοηθούν, να συνεργαστούν και όχι, όπως λέει η Αριστερά, οι εργάτες να ξεμπερδεύουν με τους εργοδότες, τις αγορές, την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής.

Μαζική και ενδιαφέρουσα η συζήτηση για την εργατική τάξη στην Αθήνα

Μαζική και ενδιαφέρουσα ήταν η εκδήλωση-συζήτηση που πραγματοποίησε το ΝΑΡ στα πλαίσια του Πανελλαδικού Σώματος για το επαναστατικό υποκείμενο την Τετάρτη 7 Μάρτη στην ΑΣΟΕΕ-Αθήνα. Θέμα της συζήτησης, η σύγχρονη εργατική τάξη, οι εξελίξεις και προοπτικές της.

Εκ μέρους της Π.Ε. του ΝΑΡ, την συζήτηση άνοιξε ο σ. Βασίλης Μηνακάκης, παρουσιάζοντας τις βασικές ιδέες του κειμένου εργασίας για το πανελλαδικό σώμα σχετικά με την εργατική τάξη. Όπως τόνισε «για την δική μας αντίληψη, η εργατική τάξη είναι η κοινωνική «ατμομηχανή» της επαναστατικής πάλης γενικά και σήμερα.» Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις σημερινές ποσοτικές και ποιοτικές, τις τάσεις εξέλιξής της σε συνάρτηση με την άποψή του κειμένου  περί παραγωγικής και μη παραγωγικής εργασίας,  απαντώντας και στις θεωρίες περί εξαφάνισης της εργατικής τάξης, της  αποβιομηχάνισης, των υπηρεσιών κ.λπ. Επαναστατικό υποκείμενο είναι το αντικαπιταλιστικά-επαναστατικά πολιτικοποιημένο κίνημα της εργατικής τάξης με τις ποικιλόμορφες και πολυεπίπεδες από άποψη βάθους και συνείδησης συγκροτήσεις του, τονίζει το κείμενο του ΝΑΡ. 

Και η εισήγηση κατέληξε: «Αντιμετωπίζουμε την εργατική τάξη όχι θεολογικά, ως κοσμικό θεό, αλλά ως τάξη που διχάζεται από τάσεις χειραφέτησης και υποταγής  που αναφύονται από την ίδια τη θέση και κοινωνική της συγκρότηση. Τάσεις που εκφράζονται τόσο σε κοινωνικό όσο και πολιτικό επίπεδο. Μάλιστα σήμερα απογειώνεται η σύγκρουσή τους. Άρα ζητούμενο για την επαναστατική πολιτική δεν είναι να εκφράσει την εργατική τάξη γενικώς, αλλά τις χειραφετητικές της τάσεις.»

Στη συνέχεια μίλησε ο Λέανδρος Μπόλαρης, συγγραφέας, ο οποίος έκανε μια εκτενή αναφορά στην συγκρότηση της εργατικής τάξης, την ποσοτική της διεύρυνση, απαντώντας στους αστικούς μύθους περί συρρίκνωσης και εξαφάνισής της. Με μια σειρά στοιχείων και παραδειγμάτων από τις εξελίξεις σε διεθνή κλίμακα, σκιαγράφησε την σύγχρονη εργατική τάξη. 

Ο Αποστόλης Καψάλης, ερευνητής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ έδωσε μια σειρά πολύτιμα στοιχεία για την σύνθεση, τη διαστρωμάτωση και τις ποσοτικές και ποιοτικές αλλαγές στην σύγχρονη εργατική τάξη της χώρας, αναλύοντας και το νομικό-θεσμικό πλαίσιο και την αντιδραστική αντεργατική μετάλλαξή του, που δημιουργεί νέους όρους στην πάλη των εργαζομένων.

Ο Σπύρος Σακελλαρόπουλος, αν. καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, αποσαφήνισε μια σειρά από έννοιες και ερωτήματα, ενώ αναφέρθηκε σε σημεία του κειμένου εργασίας στα οποία χρειάζονται αποσαφήνιση, κάνοντας κριτικές παρατηρήσεις. Τέλος ανέδειξε το θέμα μιας σύγχρονης αντικαπιταλιστικής μετωπικής συγκρότησης και των συμμαχιών της εργατικής τάξης.

Μετά τις εισηγήσεις ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις.

Τις επόμενες μέρες θα αναρτηθεί video με αποσπάσματα από την εκδήλωση.

Γεννιούνται πρωτοπορίες σήμερα;

Έχει νόημα η προσπάθεια συγκρότησης πολιτικής πρωτοπορίας στην εποχή μας; Πως θα αναδυθεί μια σύγχρονη επαναστατική αντίληψη, υπερβαίνοντας την γραφειοκρατική προσέγγιση του παραδοσιακού κομμουνιστικού κινήματος και την διαλυτική στάση ρεφορμιστικών και αναρχικών τάσεων; Πως τοποθετείται το Κείμενο Εργασίας για το Πανελλαδικό Σώμα του ΝΑΡ με θέμα το «Υποκείμενο της αντικαπιταλιστικής πάλης και της κομμουνιστικής απελευθέρωσης».

Βρισκόμαστε μπροστά στην ανάγκη επανανακάλυψης -σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο- των σχέσεων πρωτοπορίας-τάξης και της εκ νέου διαμόρφωσης τους μέσα στη φωτιά του ταξικού αγώνα της εποχής μας.

Η ύπαρξη και συγκρότηση πρωτοποριών με ποικίλο βαθμό πολιτικής συνειδητότητας δεν είναι μια αυτάρεσκη επινόηση όποιων –αυτόκλητα- αποδίδουν στον εαυτό τους τέτοιο ρόλο. Η δυνατότητα να συνειδητοποιηθεί και να κατανοηθεί η πραγματικότητα και να αναπτυχθεί δράση για την αλλαγή της δεν πραγματώνεται ισόμετρα σε όλες τις τάξεις, σε όλες τις εποχές και σε όλους τους ανθρώπους, όπως άλλωστε δείχνει η ιστορία των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων. Για αυτούς τους λόγους, η γέννηση πρωτοποριών αποτελεί «νόμο» κίνησης και εξέλιξης της ταξικής πάλης και της εργατικής τάξης. Οι πρωτοπόρες δυνάμεις ενσαρκώνουν την πιο προωθημένη έκφραση των χειραφετητικών τάσεων που ενυπάρχουν στην κοινωνική συγκρότηση και συμπεριφορά της εργατικής τάξης, αλλά αντεπιδρούν με τη σειρά τους στην κίνηση της, επηρεάζοντας την πολιτική της κατεύθυνση. Πρόκειται για μια ιστορική και διαλεκτική σχέση, που δοκιμάζεται και επισφραγίζεται μέσα στην πορεία της ταξικής πάλης και όχι σε επίπεδο διακηρύξεων.

Κείμενο Εργασίας για το Πανελλαδικό Σώμα του ΝΑΡ, 2012

Κείμενο εργασίας για το Πανελλαδικό Σώμα του ΝΑΡ - 2012